Görevden Uzaklaştırma İtiraz Süresi Kaç Gün? (657 DMK & İYUK’a Göre Tam Rehber)

Görevden uzaklaştırma (açığa alma), kamu personeli hakkında yürütülen disiplin veya ceza soruşturması süresince, hizmetin gerekleri ve soruşturmanın selameti için alınan ihtiyati idari tedbirdir. Vatandaşların en sık sorduğu soru ise şudur: “Görevden uzaklaştırma kararına itiraz süresi kaç gündür?” Kısa cevap: Bu karar idari bir işlem olduğundan, genel kural olarak tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde idari yargıda iptal davası açılabilir (İYUK m.7). Disiplin cezaları için ayrıca 657 sayılı Kanun m.135’te öngörülen 7 günlük idari itiraz mekanizması vardır; ancak görevden uzaklaştırma bir “ceza” değil, “tedbir” olduğundan çoğu dosyada doğrudan 60 günlük dava süresi uygulanır.

1) Görevden Uzaklaştırma Nedir? (657 DMK m.137–145)

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre görevden uzaklaştırma, kamu hizmetinin gereği olarak, görevi başında kalması sakıncalı görülen memurlar hakkında alınan ihtiyati tedbirdir. Soruşturmanın her safhasında uygulanabilir; yetkililer m.138’de sayılmıştır (atamaya yetkili amir, bakanlık/genel müdürlük müfettişi, vali, kaymakam vb.). Tedbirin hukuki niteliği “geçici”dir; bu nedenle bir disiplin cezası değildir. Süre, koşullar ve kaldırma halleri 657 m.137–145 arasında düzenlenir. (Bkz. 657 DMK :contentReference[oaicite:0]{index=0})

2) İtiraz / Dava Süresi: 60 Gün (İYUK m.7)

Görevden uzaklaştırma kararı icrai nitelikte idari işlemdir; bu nedenle İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun genel dava açma süresi uygulanır. İYUK m.7’ye göre, özel kanunda aksine süre yoksa idare mahkemelerinde 60 gün (vergi mahkemelerinde 30 gün) içinde iptal davası açılabilir. Süre kararın tebliğini izleyen günden işlemeye başlar. (Bkz. İYUK m.7 açıklaması

Önemli ayrım: 657 m.135’te disiplin cezaları için 7 günlük idari itiraz süresi öngörülmüştür; fakat bu, tedbir niteliğindeki görevden uzaklaştırma için değil, ceza kararları içindir.

3) Süreler Nasıl Hesaplanır? (Tebliğ, Öğrenme ve İtirazın Etkisi)

• Başlangıç: Tebliğ edilen karar için süre, tebliği izleyen günden başlar (İYUK m.7). E-tebligat tarihini mutlaka kaydedin.
• İdari başvuru/şikâyet: Hiyerarşik itiraz zorunlu değildir; doğrudan dava açılabilir. Ön başvuru yaparsanız 60 günlük hak düşürücü süreyi kaçırmayın. (Genel uygulamaya ilişkin açıklayıcı kaynaklar
• Sonradan uzatma/kaldırmama: Tedbirin uzatılması veya kaldırılmaması gibi işlemler de ayrıca 60 gün içinde dava konusu yapılabilir

4) Tedbirin Süresi, Gözden Geçirilmesi ve Maaş Durumu (657 m.141, m.145)

657 m.145’e göre disiplin kovuşturması nedeniyle verilen görevden uzaklaştırma en çok 3 ay sürebilir; bu sürenin sonunda hakkında karar verilmeyen memur göreve başlatılır. Ceza kovuşturması nedeniyle ise yetkili amir durumu iki ayda bir gözden geçirir. 10 iş günü içinde soruşturmaya başlanması şartı aranır; ayrıca memura m.141 uyarınca aylığının 2/3’ü ödenir.

5) Adım Adım İtiraz / Dava Stratejisi

• 1) Tebliğ ve Dosya İncelemesi: Kararı, dayanak yazıları ve varsa ön inceleme/soruşturma onayını isteyin. Tebliğ tarihi + 60 gün “zaman çizelgeniz”dir. :contentReference[oaicite:8]{index=8}
• 2) Delil Toplama: Görevin niteliği, “görevde kalmanın” neden sakıncalı olmadığı, benzer olaylarda emsal işlemler, performans kayıtları, tanık beyanları, kamera/log kayıtları vb.
• 3) İdari Başvuru (Opsiyonel): Kurumunuza kaldırma talebi ile yazın; ancak 60 günü beklemeyin. Ön başvuru dava süresini durdurmaz.
• 4) İptal Davası: Yetkili idare mahkemesinde 60 gün içinde açın. Dilekçede hem yetki–şekil–sebep–konu–maksat (unsur hukuku) hem de ölçülülük–orantılılık yönünden hukuka aykırılıkları anlatın.
• 5) Yürütmenin Durdurulması: Telafisi güç zarar ve açık hukuka aykırılık şartları varsa YD talep edin. Görevden uzaklaştırma, memurun mesleki itibarı ve gelirinde ciddi etkiler doğurabilir.
• 6) Duruşma / Deliller: Soruşturma dosyasının tamamını (tutanağı, ifadeleri, bilirkişi/ön inceleme raporunu) isteyin; dosya toplanmadıysa “dava dosyasına celp” talebi yapın.

6) Dilekçe Taslak Mantığı (İptal ve Yürütmenin Durdurulması)

“Sayın Mahkeme; Müvekkil hakkında … tarih ve … sayılı işlemle 657 sayılı Kanun m.137 ve devamı uyarınca görevden uzaklaştırma tedbiri uygulanmıştır. İşlem; yetki, sebep ve maksat unsurları yönünden hukuka aykırıdır. Olayda, görevde kalmanın soruşturmayı olumsuz etkileyeceğine dair somut veri bulunmamaktadır. 145. maddeye göre ölçülülük/3 ay sınırı gözetilmemiş; 10 iş günü içinde soruşturmaya başlanmamış / iki ayda bir gözden geçirme yükümlülüğü yerine getirilmemiştir. İYUK m.7 uyarınca süresinde işbu iptal davasını açıyoruz. İşlemin açık hukuka aykırılığı ve telafisi imkânsız zarar şartları nedeniyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmesini saygıyla talep ederiz.”

7) Sık Hatalar ve Çözümler

• 60 günü kaçırmak: Süre hak düşürücüdür. E-tebligat saatini dahi not
• “7 gün” kuralını yanlış uygulamak: 7 gün disiplin cezası itiraz süresidir; görevden uzaklaştırma ise tedbirdir. (Açıklayıcı özetler:
• Delilsiz itiraz: “Genel beyan” yerine somut; görevde kalmanın sakınca doğurmadığını ve tedbirin ölçüsüz olduğunu olay belgeleriyle gösterin.
• Uzatma/kaldırmama işlemlerini atlamak: Her yeni icrai işlem için yeniden 60 günlük süre başlar.

8) Görevden Uzaklaştırmanın Süresi ve Maaş (Kısa Bilgiler)

• 10 iş günü içinde soruşturmaya başlama: Tedbir sonrası 10 iş günü içinde soruşturma başlatılmalıdır.
• En çok 3 ay (disiplin kovuşturması): 3 ay sonunda karar verilmezse memur göreve başlatılır.
• 2 ayda bir gözden geçirme (ceza kovuşturması): Amir, iki ayda bir durumu değerlendirir ve yazılı olarak bildirir.
• Ödeme: Aylığın 2/3’ü ödenir; beraat/cezasızlık hâlinde kesintiler iade edilir (m.141).

9) Örnek Senaryolar

9.1. Delilsiz “göreve müdahale” iddiası

Vatandaş ihbarına dayanılarak memur açığa alındı; dosyada somut delil yok. Avukat, “orantılılık” ve “somut gerekçe” eksikliklerine dayanarak iptal davası + YD talep etti. Mahkeme, yazılı somut veri bulunmadığı gerekçesiyle yürütmeyi durdurdu; idare yeni zararların önüne geçmek için tedbiri kaldırdı.

9.2. Ceza kovuşturmasında iki ayda bir gözden geçirme

Memur hakkında ceza davası açıldı; tedbir 8 aydır sürüyor. Amir, iki ayda bir gözden geçirme yükümlülüğünü yerine getirmemiş. Bu ihlal, ölçülülük ve usul yönünden iptal gerekçesi olarak ileri sürüldü; mahkeme bu yönleri dikkate aldı.

10) Yargı Yolları, Kanun Yolları ve Emsaller

İlk derece idare mahkemesi kararı sonrası istinaf/temyiz yolları İYUK’un konu, değer ve tür sınırlamalarına tabidir (İYUK m.45–46). Süreçte Yargıtay içtihatları disiplin/ceza hukuku bakımından dolaylı yarar sağlasa da, idari işlemin iptali esas olarak idari yargı kapsamındadır. Anayasa Mahkemesi bireysel başvuruları ise (adil yargılanma, çalışma hakkı, masumiyet karinesi iddiaları) somut olay özelinde değerlendirilir. (Bkz. AYM, Yargıtay)

11) Sık Sorulan Uygulama Soruları

11.1. “İtiraz nereye yapılır?”

Görevden uzaklaştırma idari işlem olduğundan, idare mahkemesinde iptal davası açılır. Kuruma yapılan “kaldırma talebi” idari başvurudur; zorunlu değildir ve 60 günlük süreyi durdurmaz.

11.2. “Disiplin cezasına itiraz 7 gün değil mi?”

Evet; fakat ceza kararları içindir (uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması). Görevden uzaklaştırma bir ceza değil, tedbirdir; bu nedenle genel kural 60 gündür.

12) İç Bağlantılar (hukuksorum.com)

• Belediye Kararlarına İtiraz Yolu
• AYM’ye Bireysel Başvuru Nasıl Yapılır?
• Vergi Cezasına Nasıl İtiraz Edilir?
• Tüketici Hakem Heyeti Kararına İtiraz

13) Mevzuat ve Resmî Kaynaklar

• mevzuat.gov.tr – Güncel kanun ve yönetmelikler
• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (m.137–145)
• İYUK m.7 – Dava Açma Süresi (60 gün)
• Açıklayıcı rehberler: görevden uzaklaştırma süresi ve uzatma/kaldırmama işlemleri

Özet Kutusu

Pratik Bilgiler (Madde Madde)

• Tebliğ tarihini yazılı kaydedin; 60 günü asla kaçırmayın.
• İdari başvuru yapacaksanız paralel yürütün; süreyi durdurmaz.
• Dilekçede unsur hukuku (yetki–şekil–sebep–konu–maksat) ve ölçülülüğü birlikte tartışın.
• Yürütmenin durdurulması talebini somut zararlarla güçlendirin.
• Uzatma/kaldırmama gibi sonraki işlemleri ayrıca 60 gün içinde dava
• 10 iş günü/3 ay/2 ay–gözden geçirme takvimini belgeleyin.
• Mevzuat güncellemelerini mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edin.

SSS (Sık Sorulan Sorular)

S1) Görevden uzaklaştırma itiraz süresi kaç gün?
60 gün. Tebliği izleyen günden itibaren idare mahkemesinde iptal davası açılabilir (İYUK m.7).

S2) 7 günlük itiraz süresi burada geçerli mi?
Hayır. 7 gün 657 m.135’teki disiplin cezaları içindir; görevden uzaklaştırma tedbirdir.

S3) Tedbir en fazla ne kadar sürer?
Disiplin kovuşturmasında en çok 3 ay; ceza kovuşturmasında iki ayda bir gözden geçirilir.

S4) Maaştan ne kadar ödenir?
Görevden uzaklaştırma süresince aylığın 2/3’ü ödenir; cezasız sonuçta kesinti iade edilir (657 m.141).

S5) Kuruma itiraz şart mı?
Zorunlu değil; ancak “kaldırma” talebiyle başvurabilirsiniz. 60 günlük dava sürenizi bekletmeyin.

S6) Uzatma/kaldırmama kararına karşı da süre 60 gün mü?
Evet. Her yeni icrai işleme karşı ayrı 60 günlük dava süresi işler.

---

⚠️ Bu içerik hukuki danışmanlık değildir. Her somut olay farklıdır; hak kaybı yaşamamak için bir avukata danışınız.