İş kazası sonrası haklar ve SGK süreci — Hukuksorum
İş Kazası Geçiren İşçi Ne Yapmalı? Haklar Nelerdir?
İş kazaları, çoğu zaman anlık bir dikkatsizlikle ortaya çıkıyor gibi görünse de aslında işverenin iş güvenliği önlemlerindeki eksikliklerin sonucudur. İşçi yaralandığında veya meslekte kazanma gücünü kaybettiğinde hem SGK hakları hem de işverene karşı maddi-manevi tazminat hakları gündeme gelir.
Bu yazıda adım adım:
- İş kazasının resmi tanımı
- SGK bildirim süreci
- Maluliyet raporu
- İş göremezlik geliri
- Maddi ve manevi tazminat davaları
- İşten çıkarılan işçinin hakları
Tüm süreci sade ve avukat bakış açısıyla anlatıyorum.
Not: Kazanın işyerinde olması zorunlu değildir. Servis güzergahında, işyeri dışı görevde, hatta yemek molası sırasında bile iş kazası sayılabilir.
İş Kazası Olduğunda İlk Olarak Ne Yapılmalı?
- Hemen sağlık kuruluşuna gidilmeli (acil kayıt alınmalı)
- Kazayı görünür şekilde raporlatmalı
- Kazanın işyeri ile bağlantısını mutlaka belirtmeli
Sağlık kayıtları, ileride SGK ve tazminat süreçlerinde hayati kanıt niteliğindedir.
Birçok işçi, kayıt sırasında “evde düştüm” gibi ifadeler kullanarak kendi haklarını zora sokabiliyor. Bu nedenle her zaman gerçeği olduğu gibi anlatın.
SGK’ya İş Kazası Bildirimi Nasıl Yapılır?
Kanunen bildirim yükümlülüğü işverendedir:
İşveren bildirmezse:
- İdari para cezası uygulanır
- SGK tarafından yapılan tüm masraflar işverene rücu edilebilir
Eğer işveren bildirim yapmıyorsa işçi:
SGK iletişim merkezi ve e-Devlet üzerinden “İş Kazası Bildirimi” yapabilir.
➡ Ayrıntılı hak anlatımı için:
Ücretsiz avukat talebi (Baro desteği) iş kazası dosyalarında da mümkündür.
Geçici ve Sürekli İş Göremezlik Geliri
Kaza sonrası işçi çalışamaz duruma gelirse SGK tarafından iş göremezlik ödeneği ödenir.
- Hastane raporu ile belirlenir
- Gelir kesilmez, SGK destek olur
- Yaralanma oranına göre maaş bağlanabilir
Eğer işçi çalışma gücünü kalıcı olarak kaybederse → sürekli iş göremezlik geliri bağlanır.
➡ SGK süreçleri uzun olduğunda:
Dava masrafları rehberine göz atabilirsiniz.
İş Kazası Tazminatı Nasıl Alınır?
SGK’nın yaptığı ödemeler tüm zararları karşılamaz.
İşçi, kusur oranına göre işverenden:
- Maddi tazminat (gelir kaybı + tedavi giderleri)
- Manevi tazminat (acı ve elem karşılığı)
talep edebilir.
İşveren “işçinin kendi hatası” savunmasını sıkça yapar. Ancak mahkemeler genellikle iş güvenliği tedbirlerini değerlendirdiği için işveren çoğunlukla kusurlu bulunur.
➡ İşçi hakları ve tazminat bağlantılı diğer konu:
Kıdem tazminatı
İş Kazası Sonrası İşten Çıkarma
İşçinin kaza nedeniyle devamsızlığı varsa:
- Sağlık raporlu sürede işten çıkarılamaz
- Rapor bitiminde işe dönmezse 6 iş günü içince fesih mümkündür
Ancak çoğu zaman fesih haklı sebep oluşturmadan yapılır. Bu durumda:
- İşe iade davası
- Maddi tazminat
- Boşta geçen süre ücretleri
talep edilebilir.
➡ Ayrıntılı bilgi:
Hakların korunması rehberi
SGK hizmet tespit davası
İş Kazası Nedeniyle Ceza Davası Açılır mı?
Eğer işverenin ihmal derecesi yüksekse:
- Taksirle yaralama
- Taksirle ölüme neden olma
hakkında ceza soruşturması açılır.
Bu durumda mağdur veya ailesi:
- Katılan (müdahil) olabilir
- Manevi tazminat talep edebilir
➡ Benzer konu:
Ceza davası belgeleri
İş Kazası Tespit Davası
İşveren iş kazasını kabul etmiyorsa:
- SGK kararına karşı iş kazası tespiti davası açılır
- Tanık + kamera kaydı + kolluk tutanakları delil olur
Bazen davalar yıllarca sürebilir. Bu nedenle deliller kazadan sonra hemen toplanmalıdır.
Hak Kaybı Yaşanmaması İçin Avukat Desteği Şart mı?
Hukuki süreç yanlış yönetilirse:
- Tazminat kaybı
- SGK ödeneklerinin kesilmesi
- Zamanaşımı
gibi riskler doğar.
İş kazası dosyalarında avukat ücreti çoğu zaman sonuçtan karşılanır.
➡ Rehber:
Adli yardım ile ücretsiz avukat
Sıkça Sorulan Sorular
İş kazası sonrası ne kadar tazminat alınır?
İşçinin maaşı, kusur oranı ve kalıcı hasar oranına göre belirlenir. Yüksek maaş + ağır yaralanma → yüksek tazminat.
Serviste kaza olursa iş kazası mıdır?
Evet. Servis güzergahında olan kazalar iş kazasıdır.
Zamanaşımı süresi ne kadar?
10 yıl olup, ceza davası varsa daha da uzayabilir.
—
Sonuç — Haklarınızı Kullanın
İş kazasında en önemli nokta: Haklarınızı bilmek ve süreci doğru yönetmek. SGK ödenekleri yetersiz kalır; tazminat davası ile gerçek zararınızı talep edebilirsiniz.
Profesyonel destek almanız her zaman en güvenli yoldur.
