Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları – 2025 Güncel Rehber
Kıdem tazminatı, iş hayatında yıllarca emek vermiş çalışanların en önemli haklarından biridir. 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükte kalan 14. maddesine göre belirlenen bu hak, işçinin belirli koşullar altında işten ayrılması durumunda işveren tarafından ödenir. Ancak her işten ayrılan bu haktan yararlanamaz. Bu yazıda, kıdem tazminatına hak kazanma şartlarını, yasal dayanaklarını, hesaplama yöntemlerini, Yargıtay kararlarını ve başvuru sürecini adım adım anlatıyoruz.
Kıdem Tazminatı Nedir?
Kıdem tazminatı; bir işyerinde en az 1 yıl çalışmış işçiye, belirli sebeplerle iş sözleşmesinin sona ermesi halinde ödenen toplu paradır. Bu hak, işçinin çalışma süresine, aldığı brüt ücrete ve kıdem tazminatı tavanına göre hesaplanır.
Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları
- En az 1 yıl aynı işyerinde çalışmış olmak (1475 sayılı Kanun m.14)
- İşveren tarafından haksız nedenle işten çıkarılmak
- İşçi tarafından haklı nedenle iş sözleşmesinin feshedilmesi
- Askerlik nedeniyle işten ayrılmak
- Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde işten ayrılması
- Emeklilik şartlarını (prim + yaş) doldurmak
- Sağlık sebepleri ile işten ayrılmak
- İşyerinin kapanması veya işin sona ermesi
Haklı Fesih Sebepleri (İşçi Lehine)
İş Kanunu’nun 24. maddesi gereği işçi, aşağıdaki nedenlerle haklı fesih yapabilir:
- Ücretin zamanında ödenmemesi
- Sigortasız çalıştırılma veya eksik prim yatırılması
- İşyerinde mobbing veya cinsel taciz
- Sağlık koşullarına aykırı iş ortamı
Kıdem Tazminatı Hesaplama
Kıdem tazminatı; çalışılan her yıl için 30 günlük brüt ücret üzerinden hesaplanır. Brüt ücret; maaş + düzenli prim + yan haklar toplamıdır. Ancak kıdem tazminatı tavanı her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir.
Hesaplama Formülü:
Kıdem Tazminatı = (Brüt Aylık Ücret) x (Çalışma Yılı) + (Ay/12)
Örnek Hesaplama:
| Çalışma Süresi | Brüt Ücret | Toplam Tutar |
|---|---|---|
| 5 yıl 6 ay | 30.000 TL | 165.000 TL |
Yargıtay Kararlarından Örnekler
- Yargıtay 9. HD, 2018/12548 E., 2019/10763 K. – İşçinin ücretinin ödenmemesi, haklı fesih sebebidir ve kıdem tazminatı hakkı doğurur.
- Yargıtay 22. HD, 2017/24505 E., 2019/17812 K. – Kadın işçinin evlilik nedeniyle feshi, bir yıl içinde yapılmışsa kıdem tazminatı hakkı vardır.
Kıdem Tazminatı Başvurusu Nasıl Yapılır?
- İşten ayrılma nedeninizi resmi olarak belgeleyin.
- İşverene yazılı başvuru yapın.
- Ödeme yapılmazsa arabulucuya başvurun.
- Son çare olarak İş Mahkemesi’nde dava açın.
Kıdem Tazminatı Dava Dilekçesi Örneği
İSTANBUL ANADOLU İŞ MAHKEMESİ SAYIN HAKİMLİĞİ’NE
Davacı: …
Davalı: …
Konu: Kıdem tazminatı alacağı talebimizdir.Açıklamalar: Müvekkil …, … tarihleri arasında davalı işyerinde çalışmış, iş akdi haklı nedenle feshedilmiştir. Kıdem tazminatı ödenmediğinden, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla … TL kıdem tazminatının faiziyle birlikte tahsilini talep ederiz.
Sonuç ve Talep: Yukarıda arz edilen nedenlerle davamızın kabulüne karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz.
İç Bağlantılar
Dış Bağlantılar
Görsel
Sık Sorulan Sorular
Kıdem tazminatı hangi durumlarda ödenmez?
İşçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışları (İş Kanunu m.25/II) halinde ödenmez.
Evlilik nedeniyle kıdem tazminatı alabilir miyim?
Kadın işçi, evlendikten sonraki 1 yıl içinde işten ayrılırsa alabilir.
Emeklilikte kıdem tazminatı nasıl alınır?
Prim gününü ve yaş şartını tamamlayan işçi, SGK’dan yazı alarak işten ayrıldığında kıdem tazminatı alabilir.
Sonuç
Kıdem tazminatı, işçinin iş hayatı boyunca kazandığı en değerli mali haklardan biridir. Yasal şartlar yerine getirildiğinde bu hakkı almak mümkündür. Ancak sürecin doğru yürütülmesi ve belgelerin eksiksiz hazırlanması önemlidir. Hak kaybı yaşamamak için bir iş hukuku avukatı ile hareket etmeniz önerilir.
